Koliko Evropljani zaista plaćaju porez? Velike razlike između sjevera i istoka kontinenta

Ipak, kada se pogleda vrh poreskih stopa na dohodak, razlike su ogromne i jasno se ocrtava podjela između sjeverozapadne i istočne Evrope.

Od 10% do 60,5% – raspon koji otkriva duboke razlike

Prema podacima organizacije Tax Foundation za 2026. godinu, najviša stopa poreza na dohodak iznosi svega 10% u Bugarskoj i Rumuniji, dok u Danska dostiže čak 60,5%.

Pored Danske, stopa iznad 50% primjenjuje se i u ovim zemljama:

- Francuska
- Austrija
- Španija
- Belgija
- Portugal
- Švedska

Vrlo blizu tom nivou su i Slovenija i Nizozemska.
Evropski prosjek: 38,5%

Prosječna najviša stopa poreza na dohodak u 35 evropskih zemalja iznosi 38,5%. U državama članicama OECD taj prosjek je još viši – 43,4%.

U čak 18 zemalja najviša stopa prelazi 40%. Devet država ima stopu između 40% i 48%, uključujući sljedeće zemlje:

- Irska
- Njemačka
- Italija
- Island
- Luksemburg
- Finska
- Ujedinjeno Kraljevstvo
- Grčka
- Turska

Kod pet najvećih evropskih ekonomija, raspon je značajan – od 45% u Ujedinjenom Kraljevstvu do 55,4% u Francuskoj.

Istočna Evropa: Niže stope i flat-tax modeli

Suprotno tome, pored Bugarske i Rumunije, najviša stopa je ispod 25% u ovim zemljama:

- Moldavija
- Mađarska
- Ukrajina
- Gruzija
- Češka
- Estonija

Mnoge od ovih država primjenjuju tzv. flat-tax sistem, odnosno jedinstvenu poresku stopu, čime zadržavaju relativno niske maksimalne stope.

Jasna regionalna podjela

Nordijske i zapadnoevropske zemlje tradicionalno imaju visoke progresivne stope, najčešće između 45% i 60%. Ipak, postoje izuzeci poput Norveške, gdje je najviša stopa nešto ispod 40%.

S druge strane, većina nečlanica EU iz istočne Evrope održava niže poreze, uz izuzetak Turske, koja sa oko 41% spada bliže srednjem rangu EU sistema.

Poreske politike se mijenjaju

Najviše stope nisu fiksne. Vlade ih prilagođavaju u skladu sa fiskalnim i političkim ciljevima, prenosi Investitor me. Danska je tako uvela novi poreski razred za prihode iznad 2,8 miliona danskih kruna (oko 375.000 eura), podižući stopu sa 55,6% na 60,5%.

Estonija je povećala flat stopu sa 22% na 24%, Slovačka je uvela dva nova poreska razreda i podigla najvišu stopu sa 25% na 35%. Finska je, nasuprot tome, smanjila najvišu stopu sa 51,5% na 45%.

Prema istraživanju Eurobarometra, samo jedna od pet osoba u EU tokom 2025. godine smatrala je da se porezi plaćaju proporcionalno prihodima „u velikoj mjeri“, dok je 51% ispitanika ocijenilo da je to slučaj „donekle“.

Ključna dilema: Visoke stope ili šira baza?

Analitičari ističu da povećanje najviših stopa ne mora biti najefikasniji način punjenja budžeta. Kako navode iz Tax Foundationa, vlade često efikasnije generišu prihode kroz širu poresku bazu i pažljivo dizajnirane marginalne stope u nižim razredima, nego kroz ekstremno visoke stope za najbogatije.

Evropa tako ostaje laboratorija različitih poreskih modela – od nordijskog visokog oporezivanja uz snažnu socijalnu državu, do istočnoevropskog modela nižih stopa i konkurentnosti kroz fiskalnu atraktivnost.

Za investitore i visoko plaćene profesionalce, izbor adrese i dalje može značiti razliku od više desetina procentnih poena u poreskom opterećenju.