Umjesto da se oslanja samo na blokiranje poznatih problematičnih driver-a, Windows sada uvodi širi allow-list pristup, što znači da povjerenje više neće automatski važiti za sav stariji potpisani software.
Veća bezbjednost, ali mogući problemi sa starijim hardverom
Do sada je Windows uglavnom radio po principu blocklist-a: driver-i su mogli da rade dok se ne utvrdi da su opasni, ranjivi ili zloupotrebljeni. Novi pristup preokreće logiku. Prioritet imaju driver-i koje Microsoft izričito smatra pouzdanim, kao i oni koji su potpisani kroz aktuelne procedure. To bi trebalo da smanji rizik od napada koji koriste stare, ranjive drivere za pristup jezgru sistema.
Ova promena je važna jer driver-i rade na veoma dubokom nivou Windowsa. Kada je driver loše napisan, zastareo ili kompromitovan, posljedice mogu biti ozbiljne: od rušenja sistema i blue screen grešaka, do mogućnosti da malware dobije visoke privilegije. Zbog toga Microsoft sve više pokušava da ograniči šta može da radi u kernel prostoru i da pooštri pravila za software koji ima direktan pristup hardveru, prenosi PC Press.
Dobra strana je jasna: korisnici bi vremenom trebalo da dobiju stabilniji i bezbjedniji Windows 11. Manje problematičnih driver-a znači manje nasumičnih padova sistema, manje sigurnosnih rupa i bolju zaštitu od napada koji koriste stare komponente. Ovo je posebno važno za poslovne računare, gdje jedan ranjiv driver može da ugrozi cijeli sistem.
Loša strana je kompatibilnost. Stariji printeri, skeneri, zvučne kartice, specijalizovani USB uređaji i drugi hardver koji više ne dobija nove drivere mogli bi da prestanu da rade ili da zahtevaju ručno ažuriranje. Korisnici koji se oslanjaju na stariju opremu zato bi trebalo da provjere podršku proizvođača prije većeg Windows update-a.
Microsoft već ima vulnerable driver blocklist, koji je u Windows 11 uključen pod određenim sigurnosnim uslovima i može da blokira drivere sa poznatim ranjivostima. Novi allow-list pristup ide korak dalje, jer ne cilja samo poznate loše drivere, već pokušava da podigne osnovni prag povjerenja za sve što ulazi u sistem.
Za prosječnog korisnika ovo neće izgledati kao velika vizuelna promjena. Neće biti novog menija koji svi odmah primjećuju, ali posljedice mogu biti značajne. Windows 11 bi trebalo da postane otporniji, dok će najveći rizik imati korisnici stare opreme i specifičnih alata koji zavise od zastarjelih driver-a.
Najbolji savjet je da se prije velikih update-a provjeri da li za važan hardver postoje noviji driver-i i da se izbegavaju neprovereni alati koji instaliraju sistemske komponente. Microsoft ovim jasno pokazuje da budućnost Windowsa ide ka strožem modelu povjerenja, čak i ako to znači da dio starog hardvera više neće proći bez problema.
