Američki tehnološki giganti ekonomski “teži” od cijele Evrope

Još snažniji pokazatelj koncentracije kapitala dolazi iz poređenja pet najvećih američkih kompanija, čija ukupna vrijednost sada premašuje zbirni BDP pet najvećih evropskih ekonomija.

Tržišna kapitalizacija Nvidije dostigla je 5,7 biliona dolara i premašila projektovani bruto domaći proizvod Njemačke, koji prema procjenama Međunarodnog monetarnog fonda za 2026. iznosi 5,45 biliona dolara.

Time je američki proizvođač čipova, čiji se procesori koriste u video igrama, data centrima i sistemima vještačke inteligencije, postao vredniji od najveće evropske ekonomije i treće najveće ekonomije svijeta.

Nvidia je sredinom maja dostigla tržišnu kapitalizaciju od 5,7 biliona dolara, odnosno oko 4,89 biliona eura. Prethodno je u oktobru 2025. postala prva kompanija u historiji koja je prešla granicu od pet biliona dolara tržišne vrijednosti.

Kompanija je već ranije po tržišnoj vrijednosti nadmašila ekonomsku veličinu Japana i Ujedinjenog Kraljevstva, a sada je prestigla i Njemačku.

Prema podacima MMF-a, SAD ostaju najveća ekonomija svijeta sa BDP-om od 32,38 biliona dolara, dok je Kina druga sa 20,58 biliona dolara. Njemačka je treća, ali je sada i ona manja od Nvidije, ako se kao osnov za poređenje uzme tržišna vrijednost kompanije.

Nvidia veća od svake evropske ekonomije

Pošto je Njemačka najveća ekonomija Evrope, činjenica da ju je Nvidia prestigla znači da je ova kompanija sada vrednija od svake pojedinačne evropske ekonomije.

BDP Ujedinjenog Kraljevstva procjenjuje se na 4,26 biliona dolara, Francuske na 3,6 biliona, Italije na 2,74 biliona, a Španije na 2,09 biliona dolara.

Nvidia je, prema ovom poređenju, veća i od zbirnog BDP-a 19 najmanjih ekonomija Evropske unije, koji iznosi oko 5,02 biliona dolara. Drugim riječima, jedna američka kompanija vrijedi više nego ekonomski učinak većine manjih članica EU zajedno.

Pet američkih kompanija ispred pet najvećih ekonomija Evrope

Još upečatljivije poređenje dolazi kada se pogleda ukupna vrijednost pet najvećih američkih kompanija.

Nvidia, Alphabet, Apple, Microsoft i Amazon zajedno vrijede oko 20,81 bilion dolara, odnosno 17,84 biliona eura. To je više od zbirnog BDP-a pet najvećih evropskih ekonomija — Njemačke, Ujedinjenog Kraljevstva, Francuske, Italije i Španije — koji ukupno iznosi 18,14 biliona dolara.

Alphabet, matična kompanija Googlea, sa tržišnom vrijednošću od oko 4,12 biliona eura, i Apple, vrijedan oko 3,75 biliona eura, takođe su veći od svake evropske ekonomije osim Njemačke.

Francuska, čiji se BDP procjenjuje na 3,08 biliona eura, i dalje je veća od Microsofta i Amazona. Ipak, Microsoft i Amazon pojedinačno premašuju veličinu italijanske ekonomije.

Evropa nema kompaniju tog formata

Najveća evropska kompanija na globalnoj listi je holandski proizvođač opreme za čipove ASML, koji se nalazi tek na 21. mjestu, sa tržišnom kapitalizacijom od oko 610,7 milijardi dolara, odnosno 523,7 milijardi eura.

To je ogromna kompanija po evropskim standardima, ali i dalje višestruko manja od američkih tehnoloških giganata.

Švajcarski farmaceutski gigant Roche vrijedi oko 335,1 milijardu dolara, dok britanska AstraZeneca ima tržišnu kapitalizaciju od oko 286,8 milijardi dolara.

Ovi podaci jasno pokazuju razliku između američkog i evropskog poslovnog modela: SAD su izgradile globalne tehnološke platforme i infrastrukturne kompanije koje dominiraju digitalnom ekonomijom, dok Evropa i dalje ima snažne industrijske, farmaceutske i luksuzne brendove, ali ne i tehnološke gigante uporedive veličine.

AI talas gura Nvidiju u novu ligu

Rast Nvidije direktno je povezan sa eksplozijom potražnje za vještačkom inteligencijom. Njeni čipovi postali su ključna infrastruktura za razvoj AI modela, data centara i naprednih računarskih sistema.

Izvršni direktor Nvidije Jensen Huang ranije je poručio da bi rast potražnje za vještačkom inteligencijom mogao da pogura prodaju kompanije ka nivou od jednog biliona dolara u naredne dvije godine, prenosi Investitor me.

To objašnjava zašto investitori Nvidiju ne posmatraju samo kao proizvođača čipova, već kao jednu od ključnih kompanija nove tehnološke ere.

Važna napomena: Tržišna vrijednost nije isto što i BDP

Ipak, poređenje tržišne kapitalizacije kompanije i BDP-a države treba uzeti sa oprezom.

BDP pokazuje ukupnu vrijednost robe i usluga proizvedenih u jednoj ekonomiji tokom godine. Tržišna kapitalizacija, s druge strane, predstavlja tržišnu vrijednost akcija kompanije i odražava očekivanja investitora o njenoj budućoj zaradi, rastu i dominantnoj poziciji.

To znači da Nvidia nije “ekonomija” u istom smislu u kojem je to Njemačka. Ali poređenje je ipak važno jer pokazuje koliko su pojedine tehnološke kompanije postale velike, uticajne i sistemski važne u globalnoj ekonomiji.

U suštini, ovo je priča o novoj raspodjeli ekonomske moći: kapital, inovacije i očekivanja investitora sve se više koncentrišu oko nekoliko američkih tehnoloških kompanija, dok Evropa sve teže hvata korak u trci za dominaciju u digitalnoj i AI ekonomiji.