Vrijednost spajanja i akvizicija u Jugoistočnoj Evropi premašila 5 milijardi eura u 2025

Dvije najveće transakcije u regionu prošle godine bile su akvizicija rumunskog pružaoca integrisanih medicinskih usluga Regina Maria, vrijedna milijardu eura, od strane finskog pružaoca privatnih zdravstvenih usluga Mehilainen, kao i akvizicija srpskog kablovskog TV i broadband internet operatera Serbia Broadband (SBB), vrijedna 825 miliona eura, koju je realizovala e& PPF Telecom Group, navodi Forvis Mazars u izvještaju Investing in CEE: Inbound M&A report 2025/2026 objavljenom prošle sedmice. Izvještaj obuhvata 20 zemalja, uključujući Albaniju, Bosnu i Hercegovinu, Bugarsku, Hrvatsku, Kosovo, Moldaviju, Crnu Goru, Sjevernu Makedoniju, Rumuniju, Sloveniju i Srbiju, i uključuje transakcije sa objavljenom vrijednošću jednakom ili većom od 5 miliona dolara (4,2 miliona eura).

Sa ukupno 154 najavljene transakcije u 2025. godini, u odnosu na 227 godinu ranije, Rumunija je bila najaktivnije M&A tržište u Jugoistočnoj Evropi tokom 2025, kao i treće najaktivnije u cijeloj Centralnoj i Istočnoj Evropi. Rumunija je zauzela prvo mjesto u SEE i sedmo u CEE prema ukupnoj vrijednosti transakcija, koja je u 2025. iznosila 2,25 milijardi eura, u poređenju sa 2,29 milijardi eura u 2024.

„To je dokaz zrelosti lokalnog tržišta. I dalje postoji prostor za dostizanje Austrije i Poljske kada je riječ o prosječnoj veličini transakcija. Ali pokazuje da Rumunija raste i da ima industrije koje investitori preferiraju“, rekao je Razvan Butucaru, partner u Forvis Mazars Rumunija.

Tehnološki sektor generisao je više značajnih transakcija u Rumuniji tokom 2025, uključujući akviziciju udjela u online platformi za klađenje Superbet Interactive, vrijednu 407 miliona eura, koju je realizovao američki alternativni investicioni menadžer Blackstone. Još jedna značajna transakcija bila je kada je investicioni konzorcijum predvođen fondom Cipio Partners stekao udio vrijedan 26 miliona eura u rumunskom developeru automatizacije i chatbot rješenja Druid, u okviru Series C runde finansiranja, prenosi Bankar me.

Projekti obnovljive energije takođe su bili ključni pokretač spajanja i akvizicija u Rumuniji, čineći više od 10% ukupnog broja transakcija. Najveća transakcija u sektoru obnovljivih izvora energije, ujedno i druga najveća u Rumuniji u svim sektorima, objavljena je krajem decembra, kada je francuska energetska kompanija Engie pristala da kupi projekat vjetroelektrane snage 253,1 MW istočno od Bukurešta za 472 miliona eura. Projekat, koji je trenutno u izgradnji, udvostručiće obim portfolija obnovljive energije kompanije u Rumuniji.

Tokom 2025. godine, bugarsko M&A tržište zabilježilo je značajan pad i po broju i po vrijednosti transakcija. Ukupno su najavljene 23 transakcije, što je pad od 44% na godišnjem nivou, dok je ukupna vrijednost iznosila 206 miliona eura, odnosno 37% manje nego 2024. Najveća transakcija u 2025. bila je prikupljanje 89 miliona eura investicija od strane proizvođača satelita EnduroSat sa sjedištem u Sofiji, od grupe investitora predvođene američkom kompanijom Riot Ventures Management. Sljedeća najveća transakcija u Bugarskoj prošle godine, vrijedna 55 miliona eura, bila je akvizicija kurirske i logističke kompanije Inout Trade od strane austrijske poštanske kompanije Oesterreichische Post.

Jedan od izazova za učesnike na tržištu predstavlja nestabilna politička situacija u Bugarskoj. Parlamentarni izbori planirani za 2026. biće sedmi od 2021. godine. Sa pozitivne strane, Bugarska se u januaru pridružila eurozoni, čime je smanjen valutni rizik i ojačana finansijska stabilnost.

M&A tržišta Hrvatske i Slovenije generisala su 83 najave transakcija u 2025, što je rast od 20% na godišnjem nivou, uz ukupnu vrijednost od 693 miliona eura, odnosno rast od 22%. Ove snažne rezultate podržala je jedna posebno velika transakcija u Sloveniji. U junu je brokerska kuća za osiguranje Priori preuzeta od strane američke kompanije Acrisure preko njene poljske podružnice Unilink. Transakcija, vrijedna 394 miliona eura, označila je ulazak američkog osiguravača na slovenačko tržište i značajno će ojačati međunarodne kapacitete kompanije Priori.

Transakcije povezane sa preradom i prodajom hrane takođe su bile značajne u Hrvatskoj i Sloveniji prošle godine. Najveća među njima bila je akvizicija udjela od 44% u kompaniji Čakovečki mlinovi, vrijedna 98 miliona eura, koju je realizovala hrvatska kompanija Mlin i Pekare, koja posluje u sektoru mlinske i pekarske industrije. Prehrambeni brendovi snažni su u Adria regionu, ali je tržište izrazito fragmentirano. „Prehrambeni sektor je spreman za konsolidaciju jer postoji mnogo malih, ali visokokvalitetnih kompanija“, rekao je Andrija Garofulić, partner za finansijsko savjetovanje u Forvis Mazars Adria podregionu.

Albanija, Bosna i Hercegovina, Kosovo, Crna Gora, Sjeverna Makedonija i Srbija zajedno su zabilježile približno isti broj M&A transakcija u 2025. (42) kao i u 2024. (41), ali je ukupna vrijednost porasla za 63,6% na 1,7 milijardi eura, što predstavlja drugi najveći zbirni rezultat u posljednjih deset godina. M&A tržištem dominirale su dvije velike telekomunikacione transakcije, pri čemu je najveća bila akvizicija SBB-a u Srbiji.

Napredak Albanije ka članstvu u Evropskoj uniji značajno je ubrzan u 2025. otvaranjem završnih pregovaračkih klastera, čime je zemlja na putu potencijalnog pristupanja Uniji 2030. godine. Članstvo će vjerovatno imati pozitivan efekat na M&A aktivnosti. „Biti dio EU znači biti uključen u sistem. To povećava stabilnost, jača povjerenje i podstaći će više investicija u Albaniji“, rekao je Teit Gjini, managing partner u Forvis Mazars Albanija.

Susjedna Sjeverna Makedonija posljednjih godina bilježi veliki uspjeh u privlačenju stranih direktnih investicija kroz greenfield projekte, ali je M&A aktivnost do sada bila ograničena. „M&A bi mogao rasti kako greenfield investicije sazrijevaju i kompanije nastoje da konsoliduju lance snabdijevanja, unaprijede vertikalnu integraciju ili riješe pitanja sukcesije“, rekao je Jane Ivanov, partner u Forvis Mazars Sjeverna Makedonija.

U cijelom regionu Centralne i Istočne Evrope, koji uključuje i Estoniju, Letoniju, Litvaniju, Poljsku, Češku, Slovačku, Austriju i Mađarsku, ukupna vrijednost transakcija porasla je na više od 42,5 milijardi eura u 2025, što je rast od 36% na godišnjem nivou, dok je ukupan broj transakcija pao za 9% na 1.312.

Gledajući unaprijed, kontinuirana neizvjesnost u vezi sa američkim trgovinskim carinama, kao i geopolitičke tenzije, vjerovatno će uticati na sklapanje transakcija tokom 2026. godine. „Geopolitički izgledi su glavno pitanje. Ako se ljudi plaše da investiraju, imaćemo problem. Ono što pomaže jeste veliki nivo javne potrošnje, značajna sredstva iz EU fondova i dobra ekonomska kretanja. Pozitivno raspoloženje na tržištu jedan je od ključnih elemenata, jer novac postoji“, rekao je Garofulić.