FIPA- Pad DSI očekivan zbog ekonomske krize izazvane pandemijom

Pandemija koronavirusa prouzrokovala je najviše posljedica u oblasti zdravstva, ali i u svim ostalim sferama društvenog života na cijeloj planeti, pa neizbježno i u BiH. Negativan odraz ovakve globalne situacije stvorilo je dugotrajno negativan trend u direktnim stranim investicijama (DSI) u BiH, navodi se u analizi Agencije za unapređenje stranih investicija u BiH (FIPA).

Čak i prije izbijanja pandemije Covida-19 na globalnom nivou DSI su bile u padu zbog nesigurnosti trgovinske politike, pada stope prinosa od DSI, te promjene forme međunarodne proizvodnje.

– Predviđa se da će globalni tokovi DSI opasti i do 40 posto u 2020. u odnosu na 2019. kada su iznosili 1,54 triliona US$ i bili veći za tri posto u odnosu na 2018. Kada se sve to posmatra u BiH, iznos pasive DSI (prilivi u BiH) u 2019. iznosili su 899 miliona KM što je bilo povećanje za 11,6 posto u odnosu na 2018. – navode iz FIPA-e u Analizi privrednih i ekonomskih indikatora u vezi sa DSI u periodu pandemije Covida-19.

Prije pandemije, kako se dodaje u analizi, 79,3 posto investitora navelo je da planira nove investicije i reinvesticije u 2020. u BiH. Tokom maja ove godine Agencija je uradila Aftercare online upitnik sa postojećim investitorima i na osnovu odgovora koje je dobila njih 50 posto potvrđuje nastavak planiranih investicija u BiH koje su dogovorene i prije Covida, 40 posto će najvjerovatnije odgoditi planirane investicije, dvije kompanije planiraju premještaj dijela poslovnih aktivnosti izvan BiH, a jedna kompanija će potpuno obustaviti investicione aktivnosti.

Prema preliminarnim podacima Centralne banke BiH, već u prvom kvartalu 2020. godine registrirano je smanjenje DSI za 3,4 posto što kao neto finansijska pasiva iznosi – 243,2 miliona KM.

– Ekonomija BiH, koja je i prije Covida-19 bila na putu usporavanja, sada se suočava s mogućom dubokom recesijom. Ako uzmemo u obzir izvještaje međunarodnih institucija o položaju BiH na globalnom nivou i tome dodamo posljedice pandemije, jasno je da će efekti po našu ekonomiju i privredu biti skoro dramatični – navode iz FIPA-e.

Glavni ekonomski prioriteti BiH, ističu iz FIPA-e, svakako bi morali biti ubrzanje integracija u EU, jačanje finansijskog sistema, reforma javne uprave, te osiguranje ekonomskog rasta podsticanjem dinamičkog i konkurentskog privatnog sektora.

FIPA i pored evidentnih teškoća i objektivnih prepreka izazvanih pandemijom i dalje radi na realizaciji postojećih i pribavljanju novih projekata koji bi mogli biti interesantni za potencijalne strane investitore u BiH.

Trenutno je u fazi razrade 285 „FIPA projekata“ i to u poljoprivredno-prehrambenom sektoru 72 projekta, metaloprerađivačkom sektoru 17 projekata, energetskom sektoru 52 projekta, turizmu 51 projekat, drvnom sektoru 11 projekata, u oblasti nekretnina 22 projekta, tekstilnom sektoru pet projekata, sektoru inovacija 20 projekata, te u drugim sektorima 35 projekata.

Pored ovih u realizaciji su i prioritetni projekti Vlade Republike Srpske (66 projekata) i Vlade Federacije BiH (112 projekata).

– Sigurno je da bi realizacija bar većine od ovih projekata značajno doprinijela poboljšanju ekonomskog i privrednog ambijenta i imidža BiH kao i njenom privrednom rastu koji bi se potvrdio najprije kroz zapošljavanje ljudi – dodaju iz FIPA-e.

Ono što je izvjesno u ovom trenutku kao važno uporište za privredni oporavak od posljedica pandemije jeste pomoć od Vijeća EU koje je u okviru iznosa za pomoć zemljama Zapadnog Balkana predvidjelo i 250 miliona eura za BiH, saopćeno je iz FIPA-e.

 

Biznis.ba / FENA